Workshop & Training

ห้องทดลองการเขียนศิลปะร่วมสมัย – ระหว่างกระบวนการ – 13 เขียน​ศิลป์

---

จัดโดย: ฝ่ายการศึกษา หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
ผู้สนับสนุนหลัก: บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน)
ผู้สนับสนุนโครงการกิจกรรมการศึกษา:ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)

---

ข้อเขียนทั้ง 13 ชิ้น​เป็นผลสืบเนื่อง​จากโครงการ “ห้องทดลองการเขียนศิลปะร่วมสมัย – ระหว่างกระบวนการ” (Art Writing Lab – In Process​) ​จัดโดยฝ่าย​การศึกษา​ของหอศิลปวัฒนธรรม​แห่ง​กรุงเทพมหานคร​ ระหว่าง​ 10-12​ กรกฎาคม 2569​ ตลอดระยะเวลา​ที่สั้นเพียง​ 3 วัน ผู้ร่วมอบรม​ได้แลกเปลี่ยนความเห็น​ข้อคำนึงทั้งในส่วนที่เป็นเรื่องของศิลปะ​และการเขียนถึงศิลปะ​ โดยมีวิทยากรอีก 2 ท่าน​ (อาจารย์​ประพันธ์​ แจ้ง​กิจชัย​ และ​ศิลปิน​ วัชร​นนท์​ สินวราวัฒน์) ผลัดมาสร้างกิจกรรมนานาลักษณะ​เพื่อให้ผู้อบรมได้เล็งเห็นความเป็นไปได้ทั้งหลาย​ การอบรมเน้นไปยังการลงมือหรือ “ลองมือ” ​​เน้นการปฏิบัติโดยผู้เข้าอบรม​มากกว่าการบรรยายจากวิทยากรทั้งสาม​ ​มีทั้งการเขียนแบบสั้น​ ยาว​ ​ฟังศิลปินบรรยาย​ ตอบกลับด้วยงานศิลปะ​ ด้วยระยะเวลาจำกัด​ การอบรมจึงไม่ใช่การสอน​ แต่เป็นการแนะ​ ทั้งแนะนำและแนะแนว​ ​โดยไม่พยายามเข้าไปแทรกแซง​สไตล์การเขียนของแต่ละคน​

การอบรมไม่ได้ตั้งเป้าหมายว่าเมื่อจบการอบรมแล้วผู้เข้าอบรม​จะแปลงตนลอกคราบเป็นนักเขียนนักวิจารณ์ศิลปะในบัดดลทันทีทันใด​ ยัง​คงต้องให้พัฒนาการส่วนบุคคลและการปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอเป็นตัวชี้วัด​

แผนงานลำดับถัดมาจากการอบรม​คือการให้ทดลองเขียนเป็นกิจจะลักษณะโดยมีโจทย์เป็นโครงการบ่มเพาะและสร้างเครือข่ายศิลปินรุ่นใหม่ครั้งที่ 9​ (EYP) และเงื่อนไขแบบไร้เงื่อนไขคืออิสระในสไตล์การเขียน ​และอิสระในการเลือกเขียนถึงศิลปิน​ ชิ้นงาน​ โดยไม่จำกัดทั้งจำนวนศิลปินและชิ้นงาน​ อีกยังไม่บังคับเขียนขึ้นกับความสะดวกของแต่ละผู้เข้าอบรมที่สามารถ​เลือกจะเขียนหรือไม่เขียน​

ขอบเขตเดียวที่กำหนดไว้เป็นจำนวนหน้า​ไม่เกิน 2 หน้า​

ความน่าสนใจของทั้ง 13 ชิ้น​ ​นอกจากจะมาจากความจำเป็นต้องสั้นกระชับ​ ยังหมายถึงภาพรวมของทั้ง 13​ ​ที่ทำให้เห็น​ความเป็นไปได้อันหลากหลายของการเขียนเรื่องศิลปะ​ ไม่มีแบบอย่างตายตัว​ ต่างอิงกับความเข้าใจ​ ความรู้สึก วิจารณญาณ​ ​คลังประสบการณ์ส่วนตน​ ฯลฯ​ ​บ้าง​ทาบเรื่องเฉพาะตนโดยไม่ลืมศิลปะ​ บ้างขมวดเรื่องราวพอเหมาะพอเจาะ​ บ้างมีสำนวนคมคายมีมุมมอง​ ต่างสีสันต่างโทนเสียง​ แม้บางครั้ง​ตัวเลือกจะไปในทิศทางเดียวกัน​

หนึ่งในข้อแนะนำระหว่างการอบรมมุ่งให้เกิดการออกแบบข้อเขียนในแต่ละครั้ง ​ดีไซน์การเขียนถึงศิลปะ​ทุกครั้งที่เขียน​เพื่อจะไม่ลงเอยที่เบ้าตายตัวของบทนำ-เนื้อหา-สรุป ​การเขียนเรื่องศิลปะเป็นงานสร้างสรรค์เช่นเดียวกับงานศิลปะ มีโวหารสำนวน กลวิธีเฉพาะตน ​พลวัตมาจากวรรณศิลป์ที่บ่อยครั้งเกินล้ำนำหน้าผลงานที่เอ่ยถึง

หรือว่าบางที​ ระยะที่ควรมี​หมายถึงกับชิ้นงานที่เป็นโจทย์​ รวมถึงกับตัวเราเองที่ต้องยึดระยะออกมา​ พอทาบกันสนิท​ ทอกันแนบแน่น​ ร้อยเป็นแผ่นผืน​ ต่างจะกลืนต่อกันจนไม่เห็นซึ่งกันและกัน​ จนไม่เห็นความเป็นอื่นของกันและกัน​

อำนาจอยู่ที่ผลงานตั้งต้น​ และ​อยู่ที่คำอักษรประโยคจะนิยามอำนาจนั้นอีกตลบ

และยังมีฝ่ายผู้เสพรับที่ยังต้องแยกระหว่างการเป็นคำและการเป็นงาน

หาไม่แล้ว​ จากกับดักคำจะพาไปผจญกับกับดักชิ้นงานที่คำเองก็อาจเอาไม่อยู่​

บทนำโดย สายัณห์ แดงกลม

—

ผู้ริเริ่มและออกแบบโปรแกรม:
ณรงค์ศักดิ์ นิลเขต

กรรมการคัดเลือก:
ณรงค์ศักดิ์ นิลเขต
สายัณห์ แดงกลม

ที่ปรึกษาและวิทยากรหลัก
สายัณห์ แดงกลม

วิทยากรรับเชิญ
ประพันธ์ แจ้งกิจชัย
วัชรนนท์ สินวราวัฒน์

ผู้อ่านต้นฉบับ:
สายัณห์ แดงกลม
ประพันธ์ แจ้งกิจชัย

ผู้ช่วยออกแบบโปรแกรม:
วรฉัตร วาทะพุกกณะ

ผู้จัดการโปรแกรม:
ลักษมณ กมลปลื้ม

ออกแบบกราฟิก:
พิชญ์อาภา เอื้อศรีวงศ์
พิมลรัตน์ จันทร์อักษร